Synagoge

Op vrijdagmiddag 27 juni 1845 werd onder grote belangstelling de Synagoge van Breda aan de Schoolstraat voor de eerste maal ingewijd. Bijna 150 jaar later, op zondag 20 september 1992, werd na een ingrijpende restauratie de Synagoge, met een ingetogen plechtigheid, ten tweede male ingewijd en in de daarop volgende feestdagen, Rosj Hasjana (Joods Nieuwjaar) en Jom Kippoer (Grote Verzoendag) door de Joodse gemeente opnieuw in gebruik genomen

Na de stichting van de Nederlands Israëlitische Gemeente Breda in 1803, groeide de gemeenschap vrij snel in ledental en in 1840 woonden er in Breda al bijna 230 Joden, die in 1845 een lang gekoesterde wens in vervulling zagen gaan een volwaardige Synagoge te bezitten, gelegen aan de Schoolstraat, destijds een straat met allure. Bijna 100 jaar lang was deze Synagoge het Joods religieus en cultureel centrum van Breda en omgeving.

Nadat in 1942 de Joodse inwoners van Breda waren weggevoerd – slechts een klein deel slaagde erin onder te duiken – , werd de Synagoge geplunderd en ernstig beschadigd. Na de Tweede Wereldoorlog konden de weinige overlevenden niet de moed opbrengen het gebouw opnieuw te betrekken, daarvoor was het te beladen met emoties. Het gebouw werd aan zijn oorspronkelijke bestemming onttrokken, werd enkele malen verbouwd en weinig herinnerde nog aan de oorspronkelijke bestemming. De gedecimeerde Joodse gemeenschap pakte de scherven weer op, vond huisvesting elders en vestigde in 1972 een kleine Synagoge in een woonhuis in de Dr. van Mierlostraat.

De oude Synagoge aan de Schoolstraat heeft jarenlang als werkplaats gediend, maar is na een verbouwing en een restauratie in september 1992 weer in gebruik genomen. In de Synagoge is ook een bescheiden bibliotheek gehuisvest. Sinds december 2002 is het gebouw weer eigendom van de NIG Breda, dat het aankocht van Stichting Exploitatie Synagoge Breda. Er zijn regelmatig diensten.